Ο περιορισμός σε τρεις μήνες εντός περιόδου έξι μηνών της μέγιστης διάρκειας παραμονής εντός του χώρου Σένγκεν αλλοδαπού μη υποκείμενου στην υποχρέωση θεωρήσεως δεν ισχύει ως προς τους δικαιούχους του καθεστώτος της τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας

Για τους αλλοδαπούς που κατέχουν άδεια τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας, η μέγιστη διάρκεια παραμονής, όπως ορίζεται από διμερείς συμφωνίες μεταξύ των κρατών μελών και των τρίτων γειτονικών χωρών, πρέπει να υπολογίζεται ανεξαρτήτως των προηγούμενων παραμονών, οσάκις οι παραμονές αυτές διακόπηκαν με την επιστροφή στη χώρα κατοικίας τους

Σύμφωνα με τη σύμβαση περί εφαρμογής της συμφωνίας του Σένγκεν[1], οι μη υποκείμενοι στην υποχρέωση θεωρήσεως αλλοδαποί μπορούν να κυκλοφορούν ελεύθερα εντός του χώρου Σένγκεν επί τρεις μήνες κατ’ ανώτατο όριο,

εντός περιόδου έξι μηνών από την ημερομηνία της πρώτης εισόδου.

Ειδικός κανονισμός[2] ισχύει ως προς τους αλλοδαπούς που κατοικούν εντός της παραμεθόριας περιοχής χώρας η οποία δεν είναι μέλος της Ένωσης και κράτους μέλους, ήτοι σε περιοχή εκτεινόμενη έως τριάντα χιλιόμετρα από τα σύνορα. Οι κάτοικοι της παραμεθόριας περιοχής μπορούν να αποκτήσουν άδεια τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας δυνάμει της οποίας επιτρέπεται να εισέρχονται στο γειτονικό κράτος μέλος και να διαμένουν εκεί για συνεχή περίοδο η διάρκεια της οποίας καθορίζεται από τις δύο όμορες χώρες, η οποία όμως δεν μπορεί να υπερβαίνει τους τρείς μήνες. Οι κάτοχοι της άδειας αυτής δεν επιτρέπεται να μετακινούνται εκτός της παραμεθόριας περιοχής του επισκεπτόμενου κράτους μέλους.

Η Ουγγαρία και η Ουκρανία έχουν συνάψει συμφωνία για την εφαρμογή του κανονισμού περί τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας στα κοινά σύνορά τους, η οποία ορίζει, μεταξύ άλλων, τη μέγιστη διάρκειας παραμονής στην Ουγγαρία των Ουκρανών δικαιούχων του καθεστώτος τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας. Η διάρκεια αυτή, η οποία έχει ενσωματωθεί στην ουγγρική νομοθεσία, καθορίζεται στο ανώτατο όριο που προβλέπει ο κανονισμός, ήτοι σε τρεις μήνες εφόσον η παραμονή είναι συνεχής.

Ο Ο. Shomodi, ουκρανός υπήκοος, διαθέτει άδεια τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας δυνάμει της οποίας επιτρέπεται να εισέρχεται στην παραμεθόρια περιοχή της Ουγγαρίας. Στις 2 Φεβρουαρίου 2010, παρουσιάσθηκε στον διασυνοριακό σταθμό του Záhony προκειμένου να εισέλθει στην Ουγγαρία. Η ουγγρική αστυνομία διαπίστωσε ότι, μεταξύ της 3ης Σεπτεμβρίου 2009 και της 2ας Φεβρουαρίου 2010, είχε παραμείνει 105 μέρες στο ουγγρικό έδαφος, επιστρέφοντας σ’ αυτό σχεδόν καθημερινώς για λίγες ώρες. Δεδομένου ότι ο Ο. Shomodi παρέμεινε για περισσότερο από τρεις μήνες εντός του χώρου Σένγκεν εντός περιόδου έξι μηνών, η ουγγρική αστυνομία δεν του επέτρεψε να εισέλθει στο ουγγρικό έδαφος στηριζόμενη στην ουγγρική νομοθεσία, ερμηνευόμενη υπό το πρίσμα της συμβάσεως περί εφαρμογής της συμφωνίας του Σένγκεν.

Ο Ο. Shomodi άσκησε προσφυγή κατά της αποφάσεως της αστυνομίας ενώπιον των ουγγρικών δικαστηρίων. Το Legfelsőbb Bíróság (ανώτατο δικαστήριο, Ουγγαρία), ενώπιον του οποίου ασκήθηκε αναίρεση, ζητεί από το Δικαστήριο να διευκρινιστεί αν η επίμαχη σύμβαση η οποία, όπως ερμηνεύθηκε από τις ουγγρικές αρχές, περιορίζει σε τρεις μήνες, εντός περιόδου έξι μηνών, τη μέγιστη συνολική διάρκεια των παραμονών κατοίκου παραμεθόριας περιοχής εντός της παραμεθόριας περιοχής της Ουγγαρίας, είναι σύμφωνη προς τον κανονισμό σχετικά με την τοπική διασυνοριακή κυκλοφορία.

Με την απόφασή του, το Δικαστήριο διαπιστώνει, κατ’ αρχάς, ότι ο γενικός κανόνας του κεκτημένου Σένγκεν κατά τον οποίο περιορίζεται η παραμονή των αλλοδαπών σε διάστημα τριών μηνών ανά εξάμηνο, δεν ισχύει ως προς την τοπική διασυνοριακή κυκλοφορία. Το Δικαστήριο υπογραμμίζει ότι ο περιορισμός των τριών μηνών που προβλέπει ο κανονισμός σχετικά με την τοπική διασυνοριακή κυκλοφορία αφορά τις «συνεχείς παραμονές», ενώ ο περιορισμός που απορρέει από το κεκτημένο Σένγκεν ουδόλως αφορά τις παραμονές αυτές. Το Δικαστήριο επισημαίνει ότι, καίτοι η Επιτροπή αρχικώς πρότεινε, κατά τις προπαρασκευαστικές εργασίες του κανονισμού, προσαρμογή του υπολογισμού της μέγιστης διάρκειας παραμονής στα προβλεπόμενα από το κεκτημένο Σένγκεν, ο νομοθέτης της Ένωσης επέλεξε ειδικό περιορισμό όσον αφορά τις συνεχείς παραμονές. Κατά το Δικαστήριο, το γεγονός ότι ο περιορισμός αυτός έχει, όπως και στην περίπτωση του κεκτημένου Σένγκεν, ανώτατο όριο τους τρεις μήνες δεν μπορεί να αμφισβητήσει τον ειδικό χαρακτήρα του σε σχέση με τους γενικούς κανόνες που ισχύουν για τους μη υποκείμενους στην υποχρέωση θεωρήσεως υπηκόους τρίτων χωρών. Συγκεκριμένα, ουδόλως προκύπτει από τον κανονισμό ότι οι μνημονευόμενοι σε αυτόν τρεις μήνες περιλαμβάνονται εντός περιόδου έξι μηνών.

Εξάλλου, με την έκδοση του κανονισμού σχετικά με την τοπική διασυνοριακή κυκλοφορία, ο νομοθέτης της Ένωσης είχε την πρόθεση να θέσει κανόνες αυτοτελείς και διακρινόμενους από τους κανόνες του κεκτημένου Σένγκεν. Οι κανόνες αυτοί σκοπό έχουν να επιτρέψουν στους οικείους κατοίκους των παραμεθόριων περιοχών να διασχίζουν τα εξωτερικά χερσαία σύνορα της Ένωσης εύκολα, ήτοι χωρίς υπέρμετρα διοικητικά εμπόδια, συχνά, καθώς και τακτικά, για νόμιμους οικονομικούς, κοινωνικούς, πολιτιστικούς ή οικογενειακούς λόγους.

Ακολούθως, όσον αφορά τις ανησυχίες που εξέφρασαν ορισμένα κράτη μέλη σε σχέση με τις προβαλλόμενες αρνητικές συνέπειες που μπορεί να επιφέρει η αυτοτελής ερμηνεία του κανονισμού, το Δικαστήριο απαντά ότι η απλουστευμένη διέλευση των συνόρων απευθύνεται στους καλόπιστους κατοίκους παραμεθόριων περιοχών που νομιμοποιούνται να διασχίζουν συχνά τα εξωτερικά χερσαία σύνορα. Επιπλέον, τα κράτη μέλη παραμένουν ελεύθερα να επιβάλλουν κυρώσεις στα πρόσωπα που προβαίνουν σε καταχρηστική ή δόλια χρήση της άδειάς τους τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας.

Υπό τις περιστάσεις αυτές, το Δικαστήριο εκτιμά ότι ο κάτοχος άδειας τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας πρέπει να μπορεί, αφενός, να κυκλοφορεί ελεύθερα εντός της παραμεθόριας περιοχής κατά τη διάρκεια τριών μηνών εφόσον η παραμονή του είναι συνεχής και, αφετέρου, να δικαιούται εκ νέου τρίμηνης παραμονής μετά από κάθε διακοπή της παραμονής του.

Τέλος, το Δικαστήριο διευκρινίζει ότι η παραμονή του κατόχου άδειας τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας πρέπει να θεωρηθεί ως διακοπείσα αφής στιγμής ο ενδιαφερόμενος διασχίζει τα σύνορα για να επιστρέψει στο κράτος κατοικίας του σύμφωνα με την άδεια που του έχει χορηγηθεί, χωρίς να απαιτείται να ληφθεί υπόψη ο αριθμός των διελεύσεων που πραγματοποιούνται κάθε ημέρα.

---

[1] Σύμβαση περί εφαρμογής της συμφωνίας του Σένγκεν, της 14ης Ιουνίου 1985, μεταξύ των κυβερνήσεων των κρατών μελών της Οικονομικής Ένωσης Benelux, της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας και της Γαλλικής Δημοκρατίας σχετικά με τη σταδιακή κατάργηση των ελέγχων στα κοινά σύνορα, που υπογράφηκε στο Σένγκεν στις 19 Ιουνίου 1990 (ΕΕ 2000, L 239, σ. 19).

[2] Πρόκειται για τον κανονισμό (ΕΚ) 1931/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 2006, περί κανόνων σχετικά με την τοπική διασυνοριακή κυκλοφορία στα εξωτερικά χερσαία σύνορα των κρατών μελών και τροποποιήσεως των διατάξεων της σύμβασης Σένγκεν (ΕΕ L 405, σ. 1, και διορθωτικό ΕΕ 2007, L 29, σ. 3).