Η βρετανική φορολογική νομοθεσία παραβιάζει την ελευθερία εγκαταστάσεως, καθώς προβλέπει ότι, για να επωφεληθούν οι εταιρίες από τη φορολογική ελάφρυνση υπέρ κοινοπραξίας, είναι απαραίτητο η εταιρία-σύνδεσμος να είναι εγκατεστημένη στο Ηνωμένο Βασίλειο

Το γεγονός ότι η εταιρία που είναι επικεφαλής του ομίλου και της κοινοπραξίας, καθώς και πολλές ενδιάμεσες εταιρίες είναι εγκατεστημένες σε τρίτα κράτη δεν έχει σημασία όσον αφορά την εφαρμογή της ελευθερίας εγκαταστάσεως στο πλαίσιο αυτό

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι ζημίες μιας εταιρίας επιτρέπεται να συμψηφιστούν με φορολογητέα κέρδη άλλης εταιρίας, εφόσον οι εταιρίες αυτές ανήκουν στον ίδιο όμιλο επιχειρήσεων. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μεταφορά ζημιών μπορεί να πραγματοποιηθεί και μεταξύ εταιρίες μέλους κοινοπραξίας [1] και άλλης εταιρίας, ανήκουσας, ευθέως ή εμμέσως, στην πρώτη. Ομοίως,

επιτρέπεται η μεταφορά ζημιών μεταξύ εταιρίας ανήκουσας σε όμιλο και άλλης εταιρίας ανήκουσας σε κοινοπραξία, εφόσον αυτές συνδέονται μέσω τρίτης εταιρίας (εταιρία-σύνδεσμος), η οποία είναι μέλος τόσο του ομίλου, όσο και της κοινοπραξίας.

Η μεταφορά ζημιών επιτρέπεται μόνον εφόσον η εταιρία που τις μεταφέρει και εκείνη η οποία τις συμψηφίζει με τα κέρδη της εδρεύουν στο Ηνωμένο Βασίλειο ή διαθέτουν εκεί μόνιμη εγκατάσταση.

Η Hutchinson Whampoa Ltd, που έχει συσταθεί στο Χονγκ Κονγκ, είναι η μητρική εταιρία διεθνούς ομίλου εταιριών. Η Hutchinson 3G UK Ltd, βρετανική εταιρία που δραστηριοποιείται στον κλάδο των τηλεπικοινωνιών, ανήκει σε κοινοπραξία. Η κοινοπραξία περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τη λουξεμβουργιανή εταιρία Hutchinson 3G UK Investment Sàrl, η οποία ανήκει επίσης στον προαναφερθέντα όμιλο. Η Hutchinson 3G UK Investment Sàrl αποτελεί, συνεπώς, εταιρία-σύνδεσμο κατά την έννοια της βρετανικής νομοθεσίας. Ανήκει εμμέσως στη Hutchinson Whampoa Ltd μέσω διαφόρων εταιριών, ορισμένες από τις οποίες εδρεύσουν εκτός της Ένωσης.

Η Hutchinson 3G UK Ltd πραγματοποίησε ζημίες, κατόπιν πολύ μεγάλων επενδύσεων στις οποίες προέβη ενόψει της εγκατάστασης και εκμετάλλευσης δικτύου κινητής τηλεφωνίας. Ορισμένες βρετανικές εταιρίες του ομίλου Hutchinson υπέβαλαν αίτημα συμψηφισμού των ζημιών αυτών με τα κέρδη τους. Οι βρετανικές φορολογικές αρχές απέρριψαν το αίτημά τους, με το αιτιολογικό ότι η εταιρία-σύνδεσμος μέσω της οποίας θα διενεργούνταν η μεταφορά των ζημιών δεν ήταν εγκατεστημένη, από φορολογικής απόψεως, στο Ηνωμένο Βασίλειο ούτε διέθετε εκεί μόνιμη εγκατάσταση.

Το First-tier Tribunal (Tax Chamber) (πρωτοβάθμιο φορολογικό δικαστήριο, Ηνωμένο Βασίλειο), ενώπιον του οποίου ασκήθηκαν προσφυγές κατά της αποφάσεως των φορολογικών αρχών, ζητεί από το Δικαστήριο να αποφανθεί εάν η βρετανική ρύθμιση σχετικά με τη μεταφορά ζημιών είναι συμβατή με την ελευθερία εγκατάστασης.

Με τη σημερινή απόφασή του, το Δικαστήριο διαπιστώνει ότι η προϋπόθεση περί εγκατάστασης στην ημεδαπή που τίθεται για την εταιρία-σύνδεσμο συνιστά διαφορετική μεταχείριση μεταξύ εγκατεστημένων στην ημεδαπή εταιριών οι οποίες συνδέονται μέσω βρετανικής εταιρίας-συνδέσμου και δύνανται να κάνουν χρήση του επίμαχου πλεονεκτήματος, και των εγκατεστημένων στην ημεδαπή εταιριών οι οποίες συνδέονται μέσω εταιρίας-συνδέσμου εγκατεστημένης σε άλλο κράτος μέλος της Ένωσης, και οι οποίες δεν δύνανται να κάνουν χρήση του πλεονεκτήματος αυτού. Η διαφορετική αυτή μεταχείριση, η οποία καθιστά λιγότερο ελκυστική, από φορολογικής απόψεως, τη σύσταση εταιρίας-συνδέσμου σε άλλο κράτος μέλος, συνιστά περιορισμό στην ελευθερία εγκαταστάσεως.

Συναφώς, το Δικαστήριο επισημαίνει ότι ο περιορισμός αυτός δεν μπορεί να δικαιολογηθεί από επιτακτικούς λόγους γενικού συμφέροντος, όπως είναι η καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και η διατήρηση της ισόρροπης κατανομής των φορολογικών εξουσιών μεταξύ των κρατών μελών.

Ομοίως, το γεγονός ότι η μητρική εταιρία που είναι επικεφαλής του ομίλου, καθώς και ορισμένες ενδιάμεσες στην αλυσίδα των συμμετοχών εταιρίες, οι οποίες ανήκουν στην πρώτη, είναι εγκατεστημένες εκτός της Ένωσης, δεν θίγει το δικαίωμα των εταιριών του ομίλου ή της κοινοπραξίας που είναι εγκατεστημένες εντός της Ένωσης να ασκήσουν πλήρως την ελευθερία εγκαταστάσεως. Συγκεκριμένα, η ιθαγένεια των μετόχων, φυσικών ή νομικών προσώπων, των εταιριών που είναι εγκατεστημένες στην Ένωση δεν ασκεί καμία επιρροή όσον αφορά τα δικαιώματα που αντλούν οι εταιρίες αυτές από την έννομη τάξη της Ένωσης.

Υπό τις συνθήκες αυτές, το Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι η επίμαχη ρύθμιση δεν είναι συμβατή με την ελευθερία εγκατάστασης.

---

^[1] Σε αντίθεση με τον όμιλο εταιριών, τα μέλη του οποίου ανήκουν, ευθέως ή εμμέσως, στη μητρική εταιρία, η κοινοπραξία αποτελεί προσωρινή συνεργασία μεταξύ διαφόρων εταιριών για την υλοποίηση έργου ή προγράμματος, με σκοπό την επίτευξη συγκεκριμένου αποτελέσματος.