Η Επιτροπή υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο απορρίπτοντας την αίτηση καταχώρισης της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας πολιτών η οποία αποσκοπεί στη βελτίωση της κατάστασης των περιφερειών με εθνικές μειονότητες

η νομικής πράξης. Οι Balázs-Árpád Izsák και Attila Dabis προσέφυγαν στο Γενικό Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ζητώντας την ακύρωση της απόφασης της Επιτροπής. Ωστόσο, με απόφαση της 10ης Μαΐου 2016¹, το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή που ασκήθηκε κατά της εν λόγω απόφασης με το σκεπτικό, μεταξύ άλλων, ότι οι διοργανωτές δεν είχαν αποδείξει την ύπαρξη της απειλής και του μειονεκτήματος που προαναφέρθηκαν.

Εν συνεχεία, οι Balázs-Árpád Izsák και Attila Dabis άσκησαν αναίρεση ενώπιον του Δικαστηρίου κατά της απόφασης του Γενικού Δικαστηρίου.

Με τη σημερινή απόφασή του, το Δικαστήριο υπενθυμίζει

ότι η ΕΠΠ έχει ως σκοπό να ενθαρρύνει τη συμμετοχή των πολιτών και να καταστήσει την Ένωση πιο προσιτή· επομένως το μέσο αυτό πρέπει να είναι ευχερώς προσβάσιμο για τους πολίτες.

Συναφώς, το Δικαστήριο διαπιστώνει ότι, όσον αφορά το ερώτημα αν η πολιτική συνοχής μπορεί να αποτελέσει νομική βάση για τη συνεκτίμηση, σε επίπεδο Ένωσης, των συμφερόντων των περιφερειών με εθνικές μειονότητες, που θεωρούν ότι περιέρχονται σε δυσμενέστερη θέση, ή ακόμη και ότι απειλούνται από την πολιτική αυτή, το Γενικό Δικαστήριο εκτίμησε ότι η απάντηση στο ερώτημα αυτό έπρεπε να περιλαμβάνει εκτίμηση των πραγματικών περιστατικών και των αποδεικτικών στοιχείων, ως προς τα οποία το βάρος απόδειξης έφεραν οι διοργανωτές της ΕΠΠ. Το Δικαστήριο επισημαίνει, όμως, ότι, ακολουθώντας μια τέτοια συλλογιστική, το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο όσον αφορά την προϋπόθεση της καταχώρισης των ΕΠΠ και την κατανομή των καθηκόντων μεταξύ των διοργανωτών μιας ΕΠΠ και της Επιτροπής στο πλαίσιο της διαδικασίας μιας τέτοιας καταχώρισης.

Πράγματι, το ζήτημα αν το προτεινόμενο μέτρο στο πλαίσιο μιας ΕΠΠ εμπίπτει στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της Επιτροπής δεν αποτελεί ζήτημα αναγόμενο στα πραγματικά περιστατικά ή στην εκτίμηση των αποδείξεων το οποίο υπόκειται στους κανόνες σχετικά με το βάρος απόδειξης, αλλά αποτελεί, κατ’ ουσίαν, ζήτημα ερμηνείας και εφαρμογής των διατάξεων των Συνθηκών.

Επομένως, σε περίπτωση κατά την οποία έχει υποβληθεί στην Επιτροπή αίτηση καταχώρισης πρότασης ΕΠΠ, το εν λόγω θεσμικό όργανο δεν είναι, κατά το στάδιο αυτό, αρμόδιο να ελέγξει ότι έχουν αποδειχθεί όλα τα προβαλλόμενα πραγματικά στοιχεία ούτε ότι η αιτιολογία στην οποία στηρίζονται η πρόταση και τα προτεινόμενα μέτρα είναι επαρκής. Η Επιτροπή οφείλει να περιοριστεί στο να εξετάσει αν, από αντικειμενική άποψη, τα μέτρα, εξεταζόμενα in abstracto, θα μπορούσαν να ληφθούν βάσει των Συνθηκών.

Υπό τις συνθήκες αυτές, το Δικαστήριο αναιρεί την απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου και ακυρώνει την προσβαλλόμενη απόφαση της Επιτροπής.

Ωστόσο, το Δικαστήριο επιβεβαιώνει τη διαπίστωση του Γενικού Δικαστηρίου ότι τα ιδιαίτερα εθνοτικά, πολιτιστικά, θρησκευτικά ή γλωσσικά χαρακτηριστικά των περιφερειών με εθνικές μειονότητες δεν εμπίπτουν στην έννοια του «σοβαρού και μόνιμου δημογραφικού προβλήματος» και, επομένως, δεν μπορούν να λαμβάνονται υπόψη στο πλαίσιο της εν λόγω έννοιας για τους σκοπούς της πολιτικής συνοχής. Πράγματι, τα εν λόγω χαρακτηριστικά δεν δύνανται να αποτελούν συστηματικώς, όσον αφορά την οικονομική ανάπτυξη, μειονέκτημα σε σύγκριση με τις γειτνιάζουσες περιφέρειες.

1 Απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου της 10ης Μαΐου 2016, Balázs-Árpád Izsák και Attila Dabis κατά Επιτροπής (T‑529/13, βλ. επίσης το Ανακοινωθέν Τύπου 50/16).