Ο Ευκλείδης θα εξερευνήσει το σκοτεινό σύμπαν

Η Ευρώπη έδωσε το τελικό πράσινο φως για μια διαστημική αποστολή με σκοπό να διερευνήσει το «σκοτεινό σύμπαν». Το τηλεσκόπιο Ευκλείδης θα κοιτάξει βαθιά μέσα στο σύμπαν για ενδείξεις της φύσης της σκοτεινής ύλης και της σκοτεινής ενέργειας. Αυτά τα φαινόμενα κυριαρχούν στο Σύμπαν, και όμως οι επιστήμονες παραδέχονται ότι δεν ξέρουν σχεδόν τίποτα γι ‘αυτά.

Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA) πήρε την απόφαση του για τον Ευκλείδη σε μια πρόσφατη συνάντηση

των κρατών μελών του στο Παρίσι. Το διαστημικό τηλεσκόπιο πρέπει να είναι έτοιμο για εκτόξευση το 2019.

Δεκατρείς ευρωπαϊκές χώρες, 1000 επιστήμονες και 100 περίπου ινστιτούτα κι εργαστήρια συμμετέχουν στην αποστολή EUCLID.

Το κόστος για την κατασκευή, την εκτόξευση και τη λειτουργία του Ευκλείδη αναμένεται να είναι λίγο πάνω από 600 εκατ. ευρώ. Τα κράτη μέλη θα προσφέρουν επίσης την κάμερα του Ευκλείδη στα ορατά μήκη κύματος καθώς και εκείνη στο εγγύς υπέρυθρο φάσμα / φασματόμετρο, ανεβάζοντας το πιθανό κόστος του όλου εγχειρήματος πάνω ​​από τα 800 εκ. ευρώ.

Οι ΗΠΑ θα συνεισφέρουν στην αποστολή περίπου το 5% του κόστους της, κατασκευάζοντας τους υπέρυθρους ανιχνευτές που απαιτούνται για τον Ευκλείδη.

Ο Ευκλείδης επιλέχθηκε ως μια «μεσαίας κατηγορίας» αποστολή, που σημαίνει ότι το κόστος της θα έπρεπε να είναι κοντά στα 475 εκ. ευρώ. Το γεγονός ότι τα κράτη μέλη πρόκειται να βάλουν κι άλλα 125 εκατ. ευρώ πέρα ​​από την "τιμή στόχο", δίνει μια ένδειξη του πόσο πολύ σπουδαία θεωρείται αυτή η αποστολή.

Ένα βασικό καθήκον του τηλεσκοπίου θα είναι να χαρτογραφήσει την κατανομή της σκοτεινής ύλης, η ύλη που δεν μπορεί να ανιχνευθεί άμεσα, αλλά που οι αστρονόμοι ξέρουν ότι είναι εκεί έξω λόγω των βαρυτικών επιδράσεων της πάνω στην ύλη που μπορούμε να δούμε.

Οι γαλαξίες, για παράδειγμα, δεν θα μπορούσαν να διατηρούν το σχήμα τους αν δεν ήταν παρούσα μια επιπλέον «μάζα». Αυτή θεωρείται ότι είναι η σκοτεινή ύλη – οτιδήποτε κι αν αυτή είναι.

Παρόλο που το υλικό αυτό δεν μπορεί να φανεί άμεσα, το τηλεσκόπιο αυτό μπορεί να σχεδιάσει την κατανομή του αναζητώντας το πώς αυτή η μάζα του υλικού αυτού κάμπτει το φως που προέρχεται από τους απόμακρους γαλαξίες. Το Hubble μας την σχεδίασε για ένα μικρό κομμάτι στον ουρανό – εύρους μόλις δύο μοίρες.

Ο Ευκλείδης, θα σχεδιάσει την κατανομή της σε 15.000 τετραγωνικές μοίρες του ουρανού – λίγο πάνω από το ένα τρίτο όλου του ουρανού.

Η σκοτεινή ενέργεια αποτελεί ένα πολύ διαφορετικό πρόβλημα, και είναι αναμφισβήτητα ένα από τα σημαντικά εκκρεμή ζητήματα που αντιμετωπίζει η επιστήμη του 21ου αιώνα.

Αυτή η μυστηριώδης δύναμη φαίνεται να επιταχύνει τη διαστολή του Σύμπαντος. Η αναγνώριση της ύπαρξης και της ισχύος της το 1998 έδωσε σε τρεις επιστήμονες το Βραβείο Νόμπελ πέρυσι.

Ο Ευκλείδης θα ερευνήσει το φαινόμενο της σκοτεινής ενέργειας με τη χαρτογράφηση της τρισδιάστατης κατανομής των γαλαξιών.

Τα μοτίβα στα μεγάλα κενά που υπάρχουν μεταξύ των γαλαξιών μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ένα είδος "κριτηρίου" για τη μέτρηση της διαστολής μέσα στο χρόνο.

Και πάλι, οι επίγειες έρευνες έχουν γίνει μόνο για μικρούς όγκους του ουρανού. Έτσι, το τηλεσκόπιο Ευκλείδης θα μετρήσει τις ακριβείς θέσεις περίπου δύο δισεκατομμυρίων γαλαξιών μέχρι περίπου 10 δισεκατομμύρια έτη φωτός από τη Γη.