Οι δύο αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την άρση της ασυλίας του B. Gollnisch και, συγχρόνως, για τη μη προάσπισή της ασυλίας του είναι έγκυρες

Τα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου απολαύουν προστασίας δυνάμει του Πρωτοκόλλου περί προνομίων και ασυλιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ειδικότερα, στο πλαίσιο της ασυλίας που τους αναγνωρίζεται, τα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου δεν υπόκεινται σε έρευνα, κράτηση ή δίωξη για γνώμες ή ψήφους που δίδουν κατά την άσκηση των καθηκόντων τους. Εξάλλου, κατά τη διάρκεια των συνόδων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, τα μέλη του απολαύουν μεταξύ άλλων, εντός της επικράτειας των κρατών τους,

των ασυλιών που αναγνωρίζονται στα μέλη του Κοινοβουλίου της χώρας τους. Πρόκειται για το ευρωπαϊκό βουλευτικό απαραβίαστο, το οποίο μπορεί ωστόσο να αρθεί σε ορισμένες περιπτώσεις από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Ο Bruno Gollnisch, βουλευτής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, είναι επίσης πρόεδρος της πολιτικής ομάδας Front national du Conseil régional de la Région Rhône-Alpes (Γαλλία). Η πολιτική αυτή ομάδα συνέταξε στις 3 Οκτωβρίου 2008 ένα ανακοινωθέν Τύπου με τίτλο «Affaire des fiches à la région : les Tartuffe s’insurgent» («Υποθέσεις της περιφέρειας: οι Ταρτούφοι εξεγείρονται»). Κατόπιν καταγγελίας εκ μέρους του Ligue internationale contre le racisme et l’antisémitisme (Διεθνή Συνδέσμου κατά του Ρατσισμού και του Αντισημιτισμού, LICRA), οι γαλλικές αρχές άσκησαν δίωξη, στις 22 Ιανουαρίου 2009, για προτροπή σε δημόσιες φυλετικές διακρίσεις.

Στις 14 Ιουνίου 2010 ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ανακοίνωσε, σε συνεδρίαση της ολομέλειας, ότι ο Β. Gollnisch υπέβαλε ενώπιόν του αίτηση προάσπισης της ασυλίας του και διαβίβασε την αίτηση αυτή στη νομική επιτροπή του Κοινοβουλίου προκειμένου αυτή να την εξετάσει αμελλητί και να υποβάλει πρόταση απόφασης για την αποδοχή ή την απόρριψή της.

Με έγγραφο της 25ης Οκτωβρίου 2010 που περιήλθε στο Κοινοβούλιο στις 3 Νοεμβρίου 2010, οι γαλλικές αρχές διαβίβασαν στον Πρόεδρο του Κοινοβουλίου αίτηση άρσης της βουλευτικής ασυλίας του Β. Gollnisch, βάσει εγγράφου του εισαγγελέα του cour d’appel de Lyon (Γαλλία) της 14ης Σεπτεμβρίου 2010, ζητώντας να εξεταστεί η καταγγελία κατά του Β. Gollnisch και να παραπεμφθεί η υπόθεση, εφόσον χρειαστεί, ενώπιον των αρμόδιων αρχών. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέδωσε στις 10 Μαΐου 2011 δύο παράλληλες αποφάσεις, μία για την άρση της ασυλίας του Β. Gollnisch και μία ακόμη για τη μη προάσπιση της ασυλίας του.

Ο Β. Gollnisch προσέφυγε ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου ζητώντας την ακύρωση των δύο αυτών αποφάσεων του Κοινοβουλίου καθώς και χρηματική ικανοποίηση για την ηθική βλάβη που ισχυρίζεται ότι υπέστη.

Με τη σημερινή απόφασή του, το Γενικό Δικαστήριο απορρίπτει τις δύο προσφυγές του Β. Gollnisch.

Το Γενικό Δικαστήριο υπενθυμίζει ότι το καθεστώς ασυλίας των βουλευτών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που καθιερώνει το πρωτόκολλο σκοπεί στην προστασία της ελευθερίας έκφρασης και της ανεξαρτησίας των βουλευτών και ότι το βουλευτικό απαραβίαστο περιλαμβάνει καταρχήν την προστασία από δικαστικές διώξεις (άρθρα 8 και 9 του πρωτοκόλλου).

Το Γενικό Δικαστήριο αποσαφηνίζει καταρχάς την αναγκαία διάκριση μεταξύ της άρσης της ασυλίας και της προάσπισης της ασυλίας κατά την έννοια του πρωτοκόλλου. Συγκεκριμένα, προάσπιση της ασυλίας νοείται μόνο στην περίπτωση κατά την οποία, εφόσον δεν έχει υποβληθεί αίτηση άρσης της ασυλίας βουλευτή, το απαραβίαστο, όπως απορρέει από τις διατάξεις του εθνικού δικαίου του κράτους μέλους καταγωγής του βουλευτή, θίγεται μεταξύ άλλων από την επέμβαση των αστυνομικών ή δικαστικών αρχών.

Το Γενικό Δικαστήριο υπενθυμίζει ακολούθως τη νομολογία του Δικαστηρίου κατά την οποία η γνώμη (υπό ευρεία έννοια) ενός βουλευτή δεν μπορεί να καλύπτεται από την ασυλία –όπως καθιερώνεται από το δίκαιο της Ένωσης – παρά μόνον αν έχει διατυπωθεί «κατά την άσκηση των [καθηκόντων του]», απαιτείται δηλαδή να υφίσταται σύνδεσμος μεταξύ της διατυπωθείσας γνώμης και των βουλευτικών καθηκόντων. Αυτός ο σύνδεσμος πρέπει να είναι άμεσος και προφανής.

Εν προκειμένω, το Γενικό Δικαστήριο διευκρινίζει ότι οι επικρινόμενες απόψεις του Β. Gollnisch που περιλαμβάνονται στο ανακοινωθέν Τύπου αφορούν τον τρόπο με τον οποίο αντέδρασε ο Πρόεδρος και ο Γενικός Διευθυντής των υπηρεσιών του Conseil régional de la Région Rhône-Alpes στο αίτημα παροχής γενικών πληροφοριών όσον αφορά ορισμένους υπαλλήλους. Είναι γεγονός ότι οι απόψεις αυτές διατυπώθηκαν από εκπρόσωπο Τύπου της πολιτικής ομάδας του Front national, της οποίας επικεφαλής είναι ο Β. Gollnisch. Είναι επίσης γεγονός ότι, κατά τη συνέντευξη Τύπου που πραγματοποιήθηκε στη Λυών, ο Β. Gollnisch επιβεβαίωσε ότι αυτό το ανακοινωθέν είχε συνταχθεί από πρόσωπα εξουσιοδοτημένα να εκπροσωπούν τα εκλεγμένα μέλη της εν λόγω πολιτικής ομάδας εντός του Conseil régional. Διαπιστώνεται ότι αυτά τα πραγματικά περιστατικά αφορούν άμεσα τα καθήκοντα που ασκεί ο προσφεύγων ως περιφερειακός σύμβουλος και πρόεδρος του Front national. Επομένως, δεν υφίσταται σύνδεσμος μεταξύ των επικρινόμενων απόψεων του Β. Gollnisch και των καθηκόντων του ως βουλευτή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ούτε, a fortiori, άμεσος και προφανής σύνδεσμος μεταξύ των επίμαχων απόψεων και του λειτουργήματος του βουλευτή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Δεν μπορεί συνεπώς να προσαφθεί στο Κοινοβούλιο, λαμβανομένων υπόψη των περιστάσεων της υπό κρίση υπόθεσης και του αιτήματος της Γαλλίας, η απόφασή του να άρει την ασυλία του Β. Gollnisch προκειμένου να συνεχιστεί η εκ μέρους των γαλλικών αρχών δίωξη βάσει του πρωτοκόλλου.

Ομοίως, αντιθέτως προς το σχετικό επιχείρημα του Β. Gollnisch, το Κοινοβούλιο ορθώς έκρινε ότι δικαστικές διώξεις που ασκήθηκαν στη Γαλλία δεν είχαν ως σκοπό να βλάψουν την πολιτική δράση του ως βουλευτή (δεν συντρέχει fumus persecutionis). Πράγματι, οι δικαστικές διώξεις δεν ασκήθηκαν από πολιτικό αντίπαλο, αλλά από ένωση επιφορτισμένη από τη γαλλική νομοθεσία να διώκει δικαστικώς τις προφορικές ή γραπτές ρατσιστικές ή αντισημιτικές δηλώσεις. Περαιτέρω, οι διώξεις δεν αφορούσαν ούτε παρωχημένα περιστατικά ούτε περιστατικά που τελέστηκαν κατά τη διάρκεια προεκλογικής περιόδου και, επιπλέον, από κανένα στοιχείο δεν προέκυπτε, βάσει των πραγματικών περιστατικών που έλαβε υπόψη το Κοινοβούλιο και τα οποία δεν αμφισβήτησε εξάλλου ο Β. Gollnisch, ότι οι εν λόγω διώξεις είχαν προδήλως ως σκοπό να λειτουργήσουν παραδειγματικά.

Συνεπώς, το Κοινοβούλιο τήρησε την υποχρέωσή του να εξετάσει ενδελεχώς και αμερόληπτα όλα τα κρίσιμα στοιχεία της υπό κρίση υπόθεσης.

Ο προσφεύγων δεν αποδεικνύει, τέλος, την παραβίαση της αρχής της χρηστής διοίκησης. Το ίδιο ισχύει όσον αφορά, μεταξύ άλλων, την αρχή της ίσης μεταχείρισης, καθόσον ο Β. Gollnisch δεν απέδειξε ότι έτυχε διαφορετικής μεταχείρισης έναντι εκείνης της οποίας κατά κανόνας τυγχάνουν οι βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε παρεμφερείς καταστάσεις.

Κατά συνέπεια, το Γενικό Δικαστήριο απορρίπτει τις προσφυγές και, επικουρικώς, τα αιτήματα χρηματικής ικανοποίησης.