Δημόσια διαβούλευση μέσω διαδικτύου για την προστασία των επενδυτών

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ξεκινά δημόσια διαβούλευση μέσω διαδικτύου για την προστασία των επενδυτών στη διατλαντική εταιρική σχέση συναλλαγών και επενδύσεων (TTIP)

 

Στο πλαίσιο των συνεχών προσπαθειών της για να γίνουν οι διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ οι πιο ανοικτές και διαφανείς εμπορικές συνομιλίες που έγιναν μέχρι σήμερα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αρχίζει σήμερα δημόσια διαβούλευση για την προστασία των επενδυτών και την επίλυση διαφορών μεταξύ επενδυτών και κρατών στη διατλαντική εταιρική σχέση συναλλαγών και επενδύσεων (ΤΤΙP).

Επιπλέον, η Επιτροπή αντιλήφθηκε ότι ήταν αναγκαίο να αρχίσει αυτή την ιδιαίτερη δημόσια διαβούλευση ως ανταπόκριση στη συνεχώς μεγαλύτερη δημόσια συζήτηση και τις αυξανόμενες ανησυχίες σχετικά με την επίλυση διαφορών

μεταξύ επενδυτών και κρατών στο πλαίσιο της διατλαντικής εταιρικής σχέσης συναλλαγών και επενδύσεων.

Στόχος της διαβούλευσης είναι να προσδιοριστεί καλύτερα η προσέγγιση της ΕΕ όσον αφορά την προστασία των επενδυτών και την επίλυση των διαφορών μεταξύ επενδυτών και κρατών στις διαπραγματεύσεις για την προτεινόμενη διατλαντική εταιρική σχέση συναλλαγών και επενδύσεων και να δοθεί η δυνατότητα σε όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη να εκφράσουν τις απόψεις τους.

Η Επιτροπή σκοπεύει να φροντίσει ώστε η προστασία των επενδύσεων και η επίλυση διαφορών μεταξύ επενδυτών και κρατών να πραγματοποιούνται υπό βέλτιστες συνθήκες, όχι μόνο στη διατλαντική εταιρική σχέση συναλλαγών και επενδύσεων αλλά σε όλες τις νέες συμφωνίες επενδύσεων της ΕΕ. Στόχος είναι να καταστεί πιο διαφανής η κατάσταση όσον αφορά την προστασία των επενδυτών στο πλαίσιο της διατλαντικής εταιρικής σχέσης συναλλαγών και επενδύσεων και άλλων μελλοντικών συμφωνιών επενδύσεων που θα συνάψει η ΕΕ σε σχέση με την κατάσταση που παρουσιάζεται σε περισσότερες από 3 000 συμφωνίες για την προστασία των επενδύσεων οι οποίες ισχύουν σήμερα παγκοσμίως. Η Επιτροπή επιθυμεί, επίσης, να αυξηθεί η διαφάνεια και η λογοδοσία στην επίλυση διαφορών μεταξύ επενδυτών και κρατών εντός της διατλαντικής εταιρικής σχέσης συναλλαγών και επενδύσεων σε σχέση με την πρακτική που εφαρμόζεται σήμερα, ακόμη μεγαλύτερη και από αυτή που παρέχουν οι υφιστάμενες διμερείς συμφωνίες επενδύσεων μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ και των ΗΠΑ, οι οποίες θα αντικατασταθούν από τη διατλαντική εταιρική σχέση συναλλαγών και επενδύσεων. Η ίδια πρόθεση ισχύει και για άλλες μελλοντικές συμφωνίες επενδύσεων τις οποίες θα συνάψει η ΕΕ με τρίτες χώρες.

Είναι σημαντικό να αναγνωριστεί ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαπραγματεύεται τις διατάξεις επενδύσεων στη διατλαντική εταιρική σχέση συναλλαγών και επενδύσεων ακολουθώντας τις οδηγίες των κρατών μελών της. Τα θέματα σχετικά με την προστασία των επενδυτών και την επίλυση των διαφορών μεταξύ επενδυτών και κρατών αποτελούν μέρος των οδηγιών διαπραγμάτευσης τις οποίες έδωσαν ομόφωνα τα κράτη μέλη της ΕΕ στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Ιούνιο του 2013. Κατά τις διαπραγματεύσεις συναλλαγών μεταξύ ΕΕ-ΗΠΑ, καθώς και σε όλες τις εμπορικές διαπραγματεύσεις, ο θεσμικός ρόλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι να πραγματοποιεί διαπραγματεύσεις εξ ονόματος όλων των 28 κρατών μελών της ΕΕ υπό την εποπτεία και τον δημοκρατικό έλεγχό τους. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο διασφαλίζει επίσης τον δημοκρατικό έλεγχο κατά τη διαδικασία διαπραγμάτευσης με πρόσβαση σε όλα τα ίδια έγγραφα που υποβάλλονται και στα κράτη μέλη. Και το σημαντικότερο είναι ότι στο τέλος της όλης διαδικασίας διαπραγμάτευσης το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα αποφασίσει, τελικά, με ψηφοφορία αν θα πρέπει να γίνει αποδεκτή η σύναψη της συμφωνίας.

Μολονότι η σημερινή δημόσια συζήτηση είναι πολύ ευπρόσδεκτη και σημαντική, υπήρξαν διάφορες παρεξηγήσεις ακόμη και παρερμηνείες όσον φορά τους στόχους της επίλυσης διαφορών μεταξύ επενδυτών και κρατών στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για τη διατλαντική εταιρική σχέση συναλλαγών και επενδύσεων. Π.χ. συχνά διατυπώθηκαν ισχυρισμοί ότι αν η προστασία των επενδυτών αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης στο πλαίσιο της διατλαντικής εταιρικής σχέσης συναλλαγών και επενδύσεων, οι επιχειρήσεις θα έχουν δικαίωμα να ασκούν αγωγή κατά των κυβερνήσεων κάθε φορά που νέοι νόμοι θα μείωναν τα κέρδη τους. Διάφορες ιδιαίτερα προβεβλημένες υποθέσεις, σύμφωνα με ισχύουσες διεθνείς συμφωνίες έχουν προκαλέσει ανησυχίες όσον αφορά το δικαίωμα των κυβερνήσεων να νομοθετούν για να προστατεύσουν το περιβάλλον ή τους καταναλωτές χωρίς να μπορούν οι επιχειρήσεις να προσφύγουν στο δικαστήριο.

Η δημόσια διαβούλευση διευκρινίζει τα σημεία τα οποία επιδιώκει να βελτιώσει η ΕΕ για να διασφαλίσει ότι η επίλυση διαφορών μεταξύ επενδυτών και κρατών στο πλαίσιο της διατλαντικής εταιρικής σχέσης συναλλαγών και επενδύσεων εγγυάται το δικαίωμα των κυβερνήσεων να νομοθετούν με γνώμονα το δημόσιο συμφέρον. Η δημόσια διαβούλευση της Επιτροπής εξηγεί τον τρόπο με τον οποίο επιδιώκει να συμπεριλάβει διατάξεις για μια σύγχρονη προστασία των επενδύσεων και επίλυση των διαφορών μεταξύ των επενδυτών και των κρατών στη διατλαντική εταιρική σχέση συναλλαγών και επενδύσεων, οι οποίες μπορούν να αποτελέσουν προηγούμενο για μελλοντικές εμπορικές συμφωνίες και ζητά από τους ερωτηθέντες να εκφράσουν τις απόψεις τους σχετικά με μια σειρά λεπτομερών ερωτήσεων.

«Ελπίζω ότι όταν οι ενδιαφερόμενοι εξετάσουν ενδελεχώς αυτά που θέλουμε να βάλουμε στη συμφωνία, θα αντιληφθούν ότι προωθούμε ένα καλύτερο και βελτιωμένο σύστημα από αυτό που υπάρχει σήμερα», δήλωσε ο αρμόδιος για το εμπόριο επίτροπος, κ. Karel De Gucht. «Καλώ, λοιπόν, το ενδιαφερόμενο κοινό να μοιραστεί μαζί μας τις ιδέες και τα σχόλια σχετικά με το αν η προτεινόμενη προσέγγιση της ΕΕ για τη διατλαντική εταιρική σχέση συναλλαγών και επενδύσεων επιτυγχάνει τη σωστή ισορροπία μεταξύ της προστασίας των επενδυτών και της διασφάλισης του απόλυτου δικαιώματος και ικανότητας των κυβερνήσεων της ΕΕ να νομοθετούν με γνώμονα το δημόσιο συμφέρον.»

Πώς θα διεξαχθεί η διαβούλευση;

Η δημόσια διαβούλευση της Επιτροπής θα πραγματοποιηθεί, ως συνήθως, αποκλειστικά στο διαδίκτυο. Το ερωτηματολόγιο καλύπτει περίπου 12 βασικά θέματα ενδιαφέροντος, όπως μεταξύ άλλων το δικαίωμα ρύθμισης, τη δίκαιη και ίση μεταχείριση των επενδυτών και τη διαφάνεια του συστήματος επίλυσης διαφορών μεταξύ επενδυτών και κρατών. Επίσης, υπάρχει μια ανοικτή ερώτηση που δίνει τη δυνατότητα για πιο γενικές παρατηρήσεις.

Εκτός από τη γενική εξήγηση της προστασίας των επενδύσεων και της επίλυσης διαφορών μεταξύ επενδυτών και κρατών και του τρόπου με τον οποίο η Επιτροπή επιθυμεί να βελτιώσει τα πράγματα, κάθε ερώτηση περιλαμβάνει εξήγηση του θέματος και του προβλήματος στα οποία αναφέρεται, της κατάστασης στο πλαίσιο των συμφωνιών που ισχύουν σήμερα και των βελτιώσεων που προτείνει η ΕΕ στο πλαίσιο της διατλαντικής εταιρικής σχέσης συναλλαγών και επενδύσεων. Οι ερωτήσεις συνοδεύονται επίσης από τα σχετικά νομικά κείμενα τα οποία προτείνει η ΕΕ να χρησιμεύσουν ως βάση για τις διαπραγματεύσεις της διατλαντικής εταιρικής σχέσης συναλλαγών και επενδύσεων.

Η διαβούλευση θα διατίθεται στο διαδίκτυο στα αγγλικά από σήμερα. Όλες οι άλλες γλώσσες της ΕΕ θα είναι διαθέσιμες το συντομότερο δυνατό. Η δημόσια διαβούλευση θα διαρκέσει 90 ημέρες από τη στιγμή που θα αναρτηθεί στο διαδίκτυο η τελευταία μετάφραση επίσης γλώσσας της ΕΕ του «κειμένου διαβούλευσης». Αυτό το σύστημα θα διασφαλίσει ότι κανένας ευρωπαίος πολίτης ή ευρωπαϊκή οργάνωση δεν θα αντιμετωπίσει μειονέκτημα λόγω της γλώσσας που ομιλεί.

Η προθεσμία για την υποβολή εισηγήσεων θα είναι τρεις μήνες από την ημερομηνία κατά την οποία η διαβούλευση θα διατίθεται σε όλες τις επίσημες γλώσσες της ΕΕ. Αντιστοίχως, η προθεσμία αναμένεται να είναι κατά τα τέλη Ιουνίου του 2014.

Ιστορικό

Η δημόσια διαβούλευση της Επιτροπής σχετικά με την προστασία των επενδύσεων και την επίλυση διαφορών μεταξύ επενδυτών και κρατών για τη διατλαντική εταιρική σχέση συναλλαγών και επενδύσεων εξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η προσέγγιση διαπραγμάτευσης που προτείνει η Επιτροπή έχει βασιστεί σε διδάγματα από υφιστάμενες συμφωνίες επενδύσεων και σχετικά με τον τρόπο που λειτουργεί το υφιστάμενο σύστημα διαιτησίας για την επίλυση διαφορών μεταξύ επενδυτών και κρατών.  Η προσέγγιση που προτείνει η ΕΕ εξετάζει τις ανησυχίες και τις ανεπάρκειες που έχουν εξέχουσα θέση στις δημόσιες συζητήσεις σχετικά με την προστασία των επενδύσεων και την επίλυση διαφορών μεταξύ επενδυτών και κρατών. 

Η Επιτροπή θέλει να αναπτύξει μια νέα και καινοτόμο προσέγγιση για την αντιμετώπιση των ανησυχιών με δύο σειρές ενεργειών:

1.  Διευκρίνιση και βελτίωση των κανόνων προστασίας των επενδύσεων, ώστε να υπάρχει εγγύηση ότι το δικαίωμα ρύθμισης δεν υπονομεύεται.

2. Δημιουργία σύγχρονου, διαφανούς και αποτελεσματικού συστήματος επίλυσης των διαφορών μεταξύ επενδυτών και κρατών, με τα εξής μέτρα:

·   πρόληψη του κινδύνου κατάχρησης του συστήματος

·   μεγαλύτερη διαφάνεια του συστήματος διαιτησίας

·   πρόληψη των συγκρούσεων συμφερόντων ή μέσω διαιτητών

·   διασφάλιση καλύτερης συνέπειας και ελέγχου

·   τήρηση ελέγχου της συμφωνίας

·   αποσαφήνιση ότι το σύστημα επίλυσης διαφορών μεταξύ επενδυτών και κρατών θα εφαρμόζεται μόνο σε περίπτωση παράβασης των διατάξεων προστασίας των επενδύσεων και όχι σε άλλα μέρη της διατλαντικής εταιρικής σχέσης συναλλαγών και επενδύσεων

Οι βελτιώσεις αυτές θα διασαφηνίσουν και θα βελτιώσουν την ισορροπία μεταξύ της προστασίας των επενδυτών και του κανονιστικού δικαιώματος των κρατών. Με αυτά τα στοιχεία δημόσιας πολιτικής, η προτεινόμενη διατλαντική εταιρική σχέση συναλλαγών και επενδύσεων και οι διατάξεις για την επίλυση διαφορών μεταξύ επενδυτών και κρατών θα διορθώσουν τις εμφανείς αδυναμίες των υφιστάμενων συμφωνιών προστασίας των επενδύσεων.